Ngôi Mộ của vua Hàm Nghi (Le tombeau de l’empereur Hàm Nghi)

Từ lâu cứ mang hoài bão được một lần đến viếng thăm và đốt nhan kính cẩn trước mộ của vua Hàm Nghi nhất là mộ của ông được an táng ở làng Thonac thuộc vùng hành chánh Aquitaine, khu vực Dordogne, tỉnh Sarlat-la-Canéda, huyện Montignac (Pháp Quốc).

Cuối tuần qua, tôi được đến nơi nầy nhưng lòng ngổn ngang, bùi ngùi khi tìm thấy lại mộ của ông. Không ngờ ngôi mộ nầy đã trải qua bao năm tháng rêu phong vẫn phủ đầy, không có đựợc như hình trông thấy mà hai người việt kiều ở Mỹ nói sùng tu lại trên internet. Minh cùng các anh chi em trong đoàn mới biết đây là một trò luờng ngạt với muc đích gì, điều nầy mình không được rỏ nhưng dù sau cũng nên kính trọng một vị vua anh hùng của đất nước bị lưu đày lúc 18 tuổi bỡi thực dân Pháp và chết ờ Alger. Có những câu mình tự hỏi mà không có ai trả lời giải đáp cho mình  được cả. Tôi trở về Paris rất buồn bã và bận bịu vì vậy cho đến hôm nay mới tải hình lên trang nhà cho anh chị xem lầu đài De Losse mà đươc công chúa Như Mây, trưởng nữ của vua Hàm Nghi mua lại vào ngày 6/8/1930, với giá 450.000 quan. Sau nầy, vì không còn khả năng tài chánh, công chúa Như Mây bán lại cho một người Pháp (1972) rồi lại qua tay một người khác nữa rồi đến ngưới Anh sau cùng vào năm 1999. Nay được nhà nước Pháp xếp hạng lầu đài nầy là di tích văn hoá lịch sử từ năm 1932. Chính nhờ vậy mà hài cốt cua vua được cải táng mang về Pháp ở làng Thonac khi Algérie được độc lập vào năm 1965 và được chôn ở nơi nầy cùng vợ con và bà quản gia. Nếu ngày nào, liên đoàn nào ở Pháp có quyên tiền sùng tu lại mộ của vua Hàm Nghi, tôi tình nguyện tích cực tham dự.


Depuis longtemps, je nourris l’espoir de pouvoir visiter un jour le tombeau de l’empereur exilé Hàm Nghi lorsque je sais qu’il était enterré dans la commune Thonac située dans le département de la Dordogne, en région Nouvelle-Aquitaine. À la fin de la semaine dernière, j’eus l’occasion d’être dans ce coin mais j’étais complètement déboussolé et triste quand je trouvai son caveau. Celui-ci continue à être ravagé par la mousse et ne ressemble pas à la photo qu’on a mise sur internet. Nous sommes tous abasourdis et révoltés face à la tricherie et l’absence de respect envers Hàm Nghi, un jeune empereur exilé à 18 ans par les colonialistes français et mort à Alger. Je me pose des questions sans avoir hélas aucune réponse. De retour à Paris, étant attristé par cette histoire, je n’ai pas assez de temps non plus pour mettre sur mon site les photos de Thonac, en particulier celles du château De Losse dont le propriétaire n’est autre que la fille aînée de l’empereur Hàm Nghi, la princesse Như Mây. Celle-ci a acheté le château en 1930 avec la somme de 450000 francs. À cause du problème financier, elle l’a revendu à un Français puis celui-ci l’a cédé plus tard à la famille anglaise en 1999. Aujourd’hui, ce château est classé monument historique depuis 1932. C’est pour cette raison que les cendres de  l’empereur Hàm Nghi furent ramenés en France à Thonac lorsque l’Algérie obtint l’indépendance en 1965 et y furent ré-enterrés avec sa famille (son épouse, sa fille aînée Như Mây, son fils unique Minh Đừc et sa ménagère). Un jour, en France, s’il y a une association vietnamienne prenant l’initiative de restaurer la tombe de Ham Nghi, j’accepterai très volontiers de participer à cette entreprise.

Château De Losse

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *